De "2120-serie" van Audemars Piguet: een legendarisch automatisch uurwerk in de geschiedenis van de horlogemakerij - Een geschiedenis van meesterwerkuurwerken

"Biografieën van meesterwerkbewegingen" is willekeurig samengesteld en toegelicht door Masamasa Hirota, hoofdredacteur van Chronos Japan.
Het eerste herdenkingsuurwerk is het uurwerk uit de "2120-serie", dat door Audemars Piguet werd gebruikt in de Royal Oak en andere horloges. Gebaseerd op het Jaeger-LeCoultre kaliber 920 uit 1967, heeft dit uurwerk zijn stempel gedrukt op de geschiedenis door zijn hoogwaardige automatische opwinding, hoge esthetische kwaliteit en ongelooflijk dunne ontwerp.

Waarom het Audemars Piguet Kaliber 2120/2121 een meesterwerk is

　Er bestaan ​​wereldwijd veel uitstekende automatische uurwerken. Er zijn er echter maar weinig die een hoog niveau van esthetiek én functionaliteit bereiken (of, nauwkeuriger gezegd, ernaar streven beide te bereiken). Naar mijn mening staan ​​de Patek Philippe Caliber 27-460AM, de Chopard Caliber LUC 1.96 en de hier gepresenteerde Audemars Piguet 2120-serie bovenaan de lijst. Al deze uurwerken bieden prestaties die geschikt zijn voor dagelijks gebruik en hebben een constructie en afwerking die kenners zullen bekoren.

　In de jaren zestig begonnen verschillende fabrikanten te werken aan het dunner maken van automatische horloges. De grootste verandering zat in het ontwerp. Voorheen werden automatische horloges van diverse fabrikanten ontworpen door een module bovenop een handmatig opwindbaar uurwerk te plaatsen, maar geïntegreerde automatische opwindmechanismen, waarbij het automatische opwindmechanisme in het uurwerk was ingebouwd, werden de norm. Een van die ontwerpen was de microrotor, die de rotor die de hoofdveer opwindt, verschuift. Automatische horloges van onder andere Universal Genève, Hamilton Buren en Piaget slaagden erin hun horloges extreem dun te maken door de rotor te verschuiven en in dezelfde laag als het raderwerk te plaatsen.

　De Audemars Piguet 2120-serie, die de grenzen van dunheid verlegde door de componenten dunner te maken, was gebaseerd op het Caliber 920-uurwerk van Jaeger-LeCoultre (ontworpen in 1967). Het bedrijf leverde dit uitstekende uurwerk aan Vacheron Constantin en Audemars Piguet, en later aan Patek Philippe.

Dankzij de compacte tuimelschakelaar is een slank ontwerp mogelijk.

　Het unieke van kaliber 2120 schuilt in het ontwerp, waarbij het secondewiel, dat de minutenwijzer aandrijft, in het midden van het uurwerk is geplaatst. Als het secondewiel zich in het midden zou bevinden, zou het de rotor overlappen, waardoor het uurwerk dikker zou worden. Om die reden is bij automatische horloges met een microrotor het secondewiel en de rotor opzettelijk ten opzichte van elkaar verschoven. Een verschuiving van het secondewiel kan er echter voor zorgen dat de wijzers verspringen bij het instellen. Dit zou de reden zijn waarom fabrikanten zoals Audemars Piguet, Vacheron Constantin en Patek Philippe terughoudend waren met het dunner maken van hun uurwerken.

　Daarentegen gebruikt het kaliber 920 van Jaeger-LeCoultre een lay-out waarbij het tweede wiel en de rotoras zich in het midden van het uurwerk bevinden. Desondanks is de dikte slechts 2.45 mm voor het kaliber 2120 zonder kalender en 3.05 mm voor het kaliber 2121 met kalender. Dit is mogelijk gemaakt door het compacte automatische opwindmechanisme met schakelmechanisme en de extreem kleine rotoras.

　Hoewel ze tegenwoordig zeldzaam zijn, was het compacte en slijtvaste automatische opwindmechanisme met schakelmechanisme ooit essentieel voor hoogwaardige automatische horloges. Vanwege de lage opwindefficiëntie moest het automatische opwindmechanisme met schakelmechanisme echter wel gecombineerd worden met een rotor van een zwaarder materiaal. Daarom waren fabrikanten die het automatische opwindmechanisme met schakelmechanisme met schakelmechanisme gebruikten vrijwel uitsluitend degenen die het zich konden veroorloven om te investeren in een rotor van een zwaarder materiaal.

Verkleinde rotoras

　De kleine rotoras was ook een geweldig idee. Normaal gesproken verhoogt een kleinere rotoras de belasting op de as. De 2120-serie heeft daarentegen een ronde rail die aan de rotor is bevestigd en die over robijnlagers glijdt die in de buitenrand van de grondplaat zijn ingebed. Dit is een uniek ontwerp dat de rotor niet alleen bij de as, maar ook aan de buitenrand ondersteunt.

Het wordt sinds 1967 vrijwel ongewijzigd geproduceerd.

　De productie van de extreem dunne 2120-serie was echter geenszins hoog. Op het hoogtepunt produceerde Audemars Piguet naar verluidt zo'n 500 horloges uit de 2120-serie per maand, maar dit was alleen mogelijk dankzij de bekwame vakmensen die Audemars Piguet in dienst had.

　Het Caliber 2120 is sinds 1967 in wezen onveranderd gebleven, hoewel er enkele kleine wijzigingen zijn doorgevoerd. Zo werd de regulator vervangen door een vrij zwevende balans, ter vervanging van de regulatornaald. Ook het echappement werd gewijzigd van een exemplaar van Jaeger-LeCoultre naar een exemplaar van een andere fabrikant (details hierover zijn niet openbaar gemaakt). Bovendien werd, in samenwerking met de overstap naar het eigen automatische Caliber 3120, de schakelhendel van het Caliber 2120 opnieuw ontworpen om beter bestand te zijn tegen slijtage.

　Sommigen vinden het onvolwassen om esthetische aantrekkingskracht te verwachten van een automatisch uurwerk. Persoonlijk ben ik het daarmee eens. Bovendien zijn de prestaties van het Cal. 2120 veel minder dan die van de automatische uurwerken van tegenwoordig. De gangreserve bedraagt ​​slechts ongeveer 40 uur en het opwindrendement is niet hoog genoeg voor bureauwerk. Desondanks zal dit uurwerk, met zijn klassieke en unieke ontwerp, waarschijnlijk nog jarenlang een meesterwerk onder de meesterwerken blijven.